Welke hulpmiddelen voor ouderen vallen onder het basispakket?

13 augustus 2026

Niet alle hulpmiddelen voor ouderen vallen onder het basispakket van de zorgverzekering. Sommige hulpmiddelen worden volledig vergoed, andere vallen onder de WMO of WLZ, en voor een deel betaal je gewoon zelf. Welk traject van toepassing is, hangt af van het type hulpmiddel, je persoonlijke situatie en de zorgwet die van toepassing is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vergoedingen, zodat je weet waar je aan toe bent.

Welke hulpmiddelen worden vergoed vanuit de basisverzekering?

De basisverzekering vergoedt hulpmiddelen die medisch noodzakelijk zijn en vallen binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw). Denk aan rollators, rolstoelen, looprekken, krukken en bepaalde orthopedische schoenen. Ook hulpmiddelen na een operatie of bij een chronische aandoening kunnen vergoed worden. Je hebt altijd een verwijzing of indicatie van een arts nodig om aanspraak te maken op vergoeding.

De zorgverzekeraar bepaalt welke producten in aanmerking komen en welke leveranciers zijn gecontracteerd. Dat betekent dat je niet altijd zelf het merk of model kunt kiezen. Heb je een voorkeur voor een specifiek product, dan betaal je het verschil soms zelf bij. Het is verstandig om dit van tevoren te checken bij je verzekeraar, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Voorbeelden van hulpmiddelen die doorgaans vergoed worden vanuit de basisverzekering:

  • Rollators en looprekken (bij medische indicatie)
  • Rolstoelen (voor langdurig gebruik)
  • Krukken en wandelstokken na een operatie of blessure
  • Incontinentiemateriaal (bij ernstige incontinentie)
  • Orthopedische schoenen en inlegzolen
  • Diabeteshulpmiddelen zoals bloedglucosemeters

Welke hulpmiddelen vallen niet onder het basispakket?

Veel praktische hulpmiddelen voor thuis vallen buiten het basispakket. Badkamerhulpmiddelen zoals douchestoelen, toiletverhogers en antislipmatten worden niet vergoed via de basisverzekering. Hetzelfde geldt voor beugels, handgrepen en drempeloplossingen. Deze producten vallen onder de WMO of betaal je zelf.

Dit verrast veel mensen, want juist deze hulpmiddelen maken het dagelijks leven veiliger en zelfstandiger. Ze zijn nuttig voor valpreventie en om comfortabel thuis te blijven wonen, maar de zorgverzekeraar ziet ze niet als medisch noodzakelijk in de strikte zin van de wet. Wil je toch aanspraak maken op vergoeding, dan is de gemeente via de WMO het juiste loket.

Hulpmiddelen die doorgaans niet vergoed worden via het basispakket:

  • Douchestoelen en douchekrukken
  • Toiletverhogers en toiletbeugels
  • Antislipmatten en antislipstrips
  • Badliftjes
  • Handgrepen en wandbeugels
  • Drempeloplossingen en oprijplaten
  • Scootmobielen (tenzij via WMO)

Hoe vraag je een vergoeding aan voor een hulpmiddel?

Een vergoeding aanvragen begint bij je huisarts of specialist. Zij stellen een medische indicatie op, waarna je een aanvraag indient bij je zorgverzekeraar. De verzekeraar beoordeelt of het hulpmiddel in aanmerking komt en welke leverancier gecontracteerd is. Voor WMO-hulpmiddelen verloopt de aanvraag via de gemeente.

Stap voor stap ziet het proces er zo uit:

  1. Raadpleeg je huisarts of specialist en vraag om een verwijzing of medische indicatie.
  2. Neem contact op met je zorgverzekeraar om te bevestigen dat het hulpmiddel vergoed wordt en welke leverancier je mag gebruiken.
  3. Vraag het hulpmiddel aan via de gecontracteerde leverancier of dien een declaratie in als je het zelf hebt aangeschaft.
  4. Voor WMO-hulpmiddelen: meld je bij de gemeente voor een keukentafelgesprek, waarbij een indicatie wordt gesteld.

Bewaar altijd je bonnen, verwijsbrieven en correspondentie. Dit maakt het aanvraagproces een stuk soepeler als de verzekeraar of gemeente om aanvullende informatie vraagt.

Wat is het verschil tussen het basispakket, de WMO en de WLZ?

Het basispakket (Zvw) dekt medisch noodzakelijke hulpmiddelen bij ziekte of aandoening. De WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) regelt hulpmiddelen en aanpassingen die mensen helpen zelfstandig thuis te blijven wonen, zoals een scootmobiel of woningaanpassing. De WLZ (Wet langdurige zorg) is voor mensen die intensieve, continue zorg nodig hebben, zoals bij dementie of een ernstige beperking.

Een handige vuistregel:

  • Basispakket (Zvw): medische hulpmiddelen bij een diagnose of na een ingreep, aangevraagd via de zorgverzekeraar.
  • WMO: hulpmiddelen en aanpassingen voor zelfstandig thuis wonen, aangevraagd via de gemeente.
  • WLZ: zorg en hulpmiddelen voor mensen met een blijvende, zware zorgbehoefte, aangevraagd via het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg).

Het is mogelijk dat je voor verschillende hulpmiddelen een beroep doet op verschillende wetten. Een rollator kan via de Zvw lopen, terwijl een woningaanpassing via de WMO wordt geregeld. Het is dus nuttig om per hulpmiddel te checken welk loket van toepassing is.

Moet je eigen bijdrage betalen voor vergoed hulpmiddel?

Ja, in veel gevallen betaal je een eigen bijdrage. Vanuit de basisverzekering geldt het verplicht eigen risico van 385 euro per jaar (2026). Zodra dat bedrag is bereikt, betaal je geen eigen risico meer voor dat jaar. Voor WMO-hulpmiddelen betaal je een vaste bijdrage via het CAK, die afhankelijk is van je inkomen en vermogen.

Kies je voor een duurder model dan het gecontracteerde basismodel, dan betaal je het verschil zelf bij. Dit heet een meerprijs of bijbetaling. Sommige aanvullende verzekeringen dekken dit verschil gedeeltelijk. Het loont om je polis hierop na te lezen of je verzekeraar te bellen voordat je een keuze maakt.

Vergoedt de zorgverzekering ook hulpmiddelen na een operatie?

Ja, de zorgverzekering vergoedt hulpmiddelen na een operatie als er een medische noodzaak is. Denk aan krukken na een knieoperatie, een looprek na een heupoperatie of een toiletverhoger als je tijdelijk niet goed kunt buigen. Je hebt hiervoor een verwijzing of aanbeveling van de behandelend arts nodig.

Het gaat hier vaak om tijdelijk gebruik, en de verzekeraar kan ervoor kiezen het hulpmiddel te lenen in plaats van te kopen. Controleer altijd bij je zorgverzekeraar welke regels gelden voor jouw situatie, want niet elke verzekeraar hanteert dezelfde voorwaarden. Sommige hulpmiddelen worden alleen vergoed als ze worden aangeschaft via een gecontracteerde leverancier.

Bij Thuiszorgwinkel helpen we je graag verder als je wilt weten welke hulpmiddelen beschikbaar zijn na een operatie of bij herstel thuis. Bekijk ons volledige assortiment of neem contact op voor persoonlijk advies over de juiste keuze voor jouw situatie. Voor een breed overzicht van beschikbare producten kun je ook terecht in onze categorie hulpmiddelen, waar je eenvoudig het juiste hulpmiddel voor jouw situatie kunt vinden.

Veelgestelde vragen

Kan ik een hulpmiddel ook zelf aanschaffen en daarna declareren bij mijn zorgverzekeraar?

Dat is in sommige gevallen mogelijk, maar niet altijd. Veel zorgverzekeraars werken met gecontracteerde leveranciers en vergoeden alleen hulpmiddelen die via die leveranciers zijn aangeschaft. Koop je het hulpmiddel toch zelf, dan loop je het risico dat je de kosten niet of slechts gedeeltelijk terugkrijgt. Neem dus altijd eerst contact op met je zorgverzekeraar voordat je een aankoop doet, zodat je weet waar je aan toe bent.

Wat als mijn aanvraag voor een hulpmiddel wordt afgewezen?

Als je aanvraag wordt afgewezen, heb je het recht om bezwaar te maken. Vraag de verzekeraar of gemeente om een schriftelijke motivering van de afwijzing en dien binnen de aangegeven termijn een bezwaarschrift in. Laat je hierbij eventueel ondersteunen door een patiëntenorganisatie, het Juridisch Loket of een onafhankelijk cliëntondersteuner van de gemeente. Een aanvullende verklaring van je arts kan soms het verschil maken bij een herbeoordeling.

Hoe weet ik of ik in aanmerking kom voor WMO-ondersteuning vanuit de gemeente?

Je kunt je melden bij de gemeente voor een zogenaamd keukentafelgesprek, waarbij een medewerker van de gemeente jouw situatie en behoeften in kaart brengt. De gemeente beoordeelt vervolgens of je in aanmerking komt voor een voorziening op basis van je zelfredzaamheid, thuissituatie en sociale netwerk. Er is geen vaste inkomensgrens om een aanvraag te doen, maar de eigen bijdrage die je betaalt via het CAK is wel inkomensafhankelijk. Je kunt ook gratis een onafhankelijk cliëntondersteuner inschakelen om je te helpen bij dit proces.

Worden hulpmiddelen ook vergoed als ik ze tijdelijk nodig heb, bijvoorbeeld tijdens herstel?

Ja, tijdelijke hulpmiddelen zoals krukken, looprekken of een toiletverhoger tijdens herstel na een operatie kunnen worden vergoed via de basisverzekering, mits er een medische indicatie is van de behandelend arts. In veel gevallen biedt de zorgverzekeraar de mogelijkheid om het hulpmiddel te lenen in plaats van te kopen, wat voordeliger kan zijn bij kortdurend gebruik. Vraag je zorgverzekeraar of leverancier expliciet naar de uitleenoptie om onnodige kosten te vermijden.

Kan mijn aanvullende verzekering helpen bij het vergoeden van hulpmiddelen die buiten het basispakket vallen?

Dat hangt af van de specifieke aanvullende verzekering die je hebt afgesloten. Sommige aanvullende pakketten bieden een vergoeding voor hulpmiddelen zoals douchestoelen, handgrepen of badliftjes, of dekken een meerprijs als je kiest voor een duurdere uitvoering dan het basismodel. Bekijk de polisvoorwaarden van je aanvullende verzekering of bel je verzekeraar om dit te bevestigen voordat je een aankoop doet. Vergelijk bij het afsluiten of verlengen van je verzekering ook welke aanvullende pakketten de meest relevante hulpmiddelen voor jouw situatie dekken.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het aanvragen van een vergoeding voor hulpmiddelen?

Een van de meest voorkomende fouten is het aanschaffen van een hulpmiddel zonder vooraf toestemming te vragen aan de zorgverzekeraar of gemeente, waardoor de vergoeding achteraf wordt geweigerd. Andere veelgemaakte fouten zijn het niet bewaren van bonnen en correspondentie, het kiezen van een niet-gecontracteerde leverancier, of vergeten om tijdig een medische indicatie aan te vragen. Zorg er ook voor dat je de aanvraag doet vóórdat je het hulpmiddel in gebruik neemt, want achteraf aanvragen wordt door veel verzekeraars en gemeenten niet geaccepteerd.

Kan ik als mantelzorger of familielid een vergoeding aanvragen namens een oudere?

Ja, dat is mogelijk. Als mantelzorger of familielid kun je namens de oudere een aanvraag indienen, mits je hiervoor gemachtigd bent. Dit kan via een schriftelijke machtiging of, in het geval van verminderde wilsbekwaamheid, via een wettelijke vertegenwoordiging zoals een bewind of volmacht. Neem contact op met de zorgverzekeraar of gemeente om te vragen welke documenten vereist zijn om namens iemand anders een aanvraag te mogen doen.

Gerelateerde artikelen

Geplaatst in Kennisbank

Over Jolanda Bastiani